10 oktober 2009
AMSTERDAM – De Oosterdok in het centrum van de hoofdstad van Nederland is op zaterdag 10 oktober afgeladen met roeiboten. Meer dan 140 sloepen afkomstig uit alle hoeken van het land nemen het tegen elkaar op in de Grachtenrace Amsterdam. Een daarvan is heel bijzonder. De 113 jaar oude Adamanteus, gesponsord door Corus, wordt namelijk bevaren door acht Russen onder leiding van stuurman Arkadiy Chernjavskiy.
Deze groep enthousiaste Oost-Europeanen doet alweer voor de vijfde keer mee. ,,Vandaag krijg je een kijkje achter de schermen bij het Russische roeien’’, vertelt Chernjavskiy. Het is 10.30 uur en de Adamanteus heeft nog 2,5 uur te gaan voor de start. Chernjavskiy maakt met Bram van Loon, ervaren roeier van de andere Corus-boot Epoxydus alvast de boot schoon. Het zand en grind wordt met sponsen van de boot af geschrobd. ,,De grachtenrace is steeds populairder geworden en de laatste jaren doen dus ook deze Russen mee. Ze hoorden van deze wedstrijd en dachten het lijkt ons leuk om mee te doen. Zelf zijn ze het brede water van de Wolga gewend waar ze jaarlijks in juni een race over 160 km roeien. Hier moeten ze door de smalle grachten en bruggetjes. Dat is niet hun specialiteit.’’, aldus Van Loon.
Beide sloepen komen niet zonder hulp in Amsterdam terecht. Ze worden hiernaartoe gesleept door De Adelaar, een stoomsleepboot uit 1927. Bart van Gulik is kapitein van deze vloot en helpt al jaren mee aan dit evenement. Hij voorziet de roeiers van een goede bodem. Samen met zijn vrouw hebben ze een voorraad rookworsten, roggebrood en erwtensoep ingeslagen. Echte zeevaarderkost. Wanneer hij aan de stoomfluit trekt zorgt dat voor een oorverdovend maar zeer aangenaam geluid. Aan het eind van de middag vertrekt De Adelaar weer naar IJmuiden Van Gulik kan daarom niet stilzitten tijdens de race. ,,Ik moet de druk op de ketel houden en geregeld kolen bij scheppen’’, aldus de in blauw gehulde schipper.
De Russen arriveren ruim anderhalf uur voor de start bij De Adelaar. Ze luisteren onder andere naar schitterende namen als Alexander Plastovets – herkenbaar aan een pet met daarop de Kroatische vlag – en Sergey Gagarinov, de enige Rus zonder een accessoire op zijn hoofd. Het zijn enorme kerels. Brede schouders en grote handen.. Het is al weer de vijfde keer dat ze present zijn bij de Grachtenrace. Ze houden van Amsterdam. Ze plakken er een week vakantie tegenaan en ze nemen ook jaarlijks hun vrouwen en kinderen mee. Ook enkele vrienden van deze fanatiekelingen hebben Amsterdam weer gevonden.
Vanaf het moment dat ze in de Oosterdok komen zijn de Russen bezig met de voorbereiding. Alle zittingen worden afgeplakt met een soort plastic. Dit om blaren tegen de billen te voorkomen. Er wordt hardop in hun vreemde taal overlegd. Ieder treft zijn eigen voorbereiding. Zo is de andere Sergey, Sergey Zakharov – een stevige kerel met een zwarte muts – bezig met rugoefeningen en Oleg Tomilin – drager van een groenoranje haarband – werkt nog even wat Chocotoff-repen naar binnen.
Op het moment dat de Adamanteus klaar is voor de start worden ze nog even door de omroeper geïntroduceerd. ,,Ze hebben de afgelopen weken wel vier keer per week getraind en gaan dit jaar voor de prijzen’’, schalt hij door de speaker. De Russen gaan als bezetenen van start. Na enkele honderden meters hebben ze al flink afstand genomen van twee andere sloepen. Alleen een Tommy Hilfiger boot kan nog enigszins meekomen, maar ook deze vloot moet al gauw het Russische geweld laten gaan. Het is het beeld van de komende 24 kilometer want de Adamanteus haalt alleen maar boten in.
Het parcours begint op het IJ en daar wordt al een roeiboot gepasseerd die vijf minuten eerder het startsein kreeg. Ook op de binnenwateren van Amsterdam Oost en de Amstel is het passeren en voorbijvaren. De bruggetjes lijken meer een obstakel. Zo raakt de sloep af en toe bijna tegen de zijkant aan. Op diezelfde bruggen genoeg belangstelling. Mensen te fiets stoppen even en kijken verbaasd maar enthousiast wanneer zij de sloep met de Russische vlag voorbij zien sjezen. ,,Kom op Russki’’, wordt er geroepen en ook ,,From Russia with Love’’ komt voorbij. Alleen de stuurman heeft tijd om de toeschouwers te bedanken want de andere acht zijn aan het doorbeuken. Niks lijkt indruk ze op te maken. Ook de regenbui die ze in Oud-Zuid begroet niet. De Russen beleven de race als fanatieke sporters. Ze letten niet op de aanmoedigingen langs het water. Het tempo constant houden is het belangrijkst. Het is echt een wedstrijd voor ze en niet een recreatieve tour door de Amsterdamse grachten.
Het moordend Russische ritme gaat door en soms belandden ze ternauwernood niet op een voorliggende boot. Chernjavskiy maakt met gebaren en het Engelse ‘move on’ duidelijk dat de Adamanteus vandaag op niemand wacht en de vaak Friese boten kunnen net op tijd ruimte maken voor de Russen. Het leidt op een klein akkefietje na – een boot wilde niet aan de kant – niet tot boze gezichten. Wanneer de sloep in de grachtengordel belandt, is het een stuk drukker geworden op de bruggen. Veel Friesen en ook bewoners van woonboten moedigen luidkeels de roeiboten aan. Een van de Russische vrienden fietst de hele stad door om de Adamanteus vanaf verschillende plekken aan te steunen. Dat is ook bikkelen.
Inmiddels heeft het rustige zuchten plaatsgemaakt voor kreunen. Alle krachtsinspanningen worden eruit geperst, de witte shirts zijn zeiknat en de hoofden zijn rood aangeslagen. De rust die in het begin van de wedstrijd heerste is veranderd in geschreeuw en ook de stuurman is luidruchtiger geworden. Over enkele minuten zijn ze alweer bij het Oosterdok. Er moet dus nog even aan worden gezet. En hoe. Vlak voor de finish zit de Adamanteus in een bittere strijd verwikkeld met een Duitse boot. Het lijkt een voorbode op de voetbalinterland Duitsland- Rusland die enkele uren later aanvangt. Deze strijd gaat naar de Russen, de ander naar de Duitsers. Met een nieuwe recordtijd van 2 uur en 26 minuten is de boot terug bij De Adelaar aangevaren. Wanneer ze aanleggen worden ze meteen door hun vrienden van de Epoxydus verwend met een wodka. Zakharov zet de fles onmiddellijk naar zijn keel en geeft hem door aan zijn makkers.
De bordjes erwtensoep, roggebrood met spek en rookworsten liggen al te wachten op ze. Maar eerst worden ze als helden ontvangen door hun vrouwen. Een trotse dochter glundert wanneer ze haar vader veilig op de kade ziet. ,,Het was een fantastische race. Een nieuw record. Hoop dat ik zo ergens de interland kan zien’’, aldus Chernjavskiy. De Russische enclave blijft nog een nacht en vertrekt morgen weer naar waar ze vandaan komen. Diep in Rusland, duizend kilometer ten zuiden van Moskou.
