Van kunst tot economie
Door Justin Crombeen
AMSTERDAM – Het kantoor aan de Nieuwe Herengracht 47 is een werkplek voor journalisten, schrijvers en andere creatievelingen met de Nederlandse taal. De meeste stoelen zijn op deze dinsdagochtend onbezet en de computers staan uit, maar aan een paar bureaus wordt wel gewerkt. Journaliste en schrijfster Linda Huijsmans zit achter een van die bureaus. Zij is een van de samenstellers van de Lesbo Encyclopedie die dit voorjaar uit werd gebracht.
Linda Huijsmans (rechts) en naast haar Mirjam Hemker de andere samensteller van de Lesbo Encyclopedie. foto: Anya van Lit
Huijsmans (44) vindt het prettig om op kantoor samen te werken met anderen. “Sommige journalisten werken liever vanuit huis. Als je een contactpersoon nodig hebt kun je gelijk één van je collega’s benaderen”, vertelt ze opgewekt.Het werken in een team bevalt Huijsmans sowieso wel. Zo werkte ze eind jaren negentig in de redactie van het ondernemersblad Bizz. ,,Door samen te werken vergroot je je netwerk. Hoe groter je netwerk hoe meer opdrachten je als freelancer krijgt. Je gaat hierdoor meer geld verdienen. Een netwerk opbouwen is het belangrijkst om succesvol te worden in de journalistiek.”
Huijsmans werd in 1965 geboren in Zwolle. Al vroeg verliet ze deze Hanzestad voor het Twentse Almelo waar ze uiteindelijk tot na het behalen van haar VWO-diploma heeft gewoond. Ze miste de creativiteit en de inspiratie in het Oosten van het land en Huijsmans maakte de overtocht naar de voor haar grotere wereld: de stad Amsterdam. ,,Amsterdam had en heeft nog steeds alles. De grootste theaters waar de beste artiesten optreden en de diversiteit aan kunst en literatuur. Dit miste ik in Almelo.”
Ze begon op de Universiteit van Amsterdam aan de studie Letteren. Huijsmans haalde het felbegeerde diploma en ze was officieel afgestuurd in Algemene Literatuurwetenschap. Het schrijven zit haar in het bloed, ze wilde meer en besloot een vijftal jaren later de journalistieke kant op te gaan. Ze volgde de eenjarige opleiding Journalistiek voor Academici aan de Hogeschool Utrecht en rondde die met succes af.
Hierna kon het echte journalistenwerk beginnen. Het avontuur startte met een stage bij de Geassocieerde Pers Diensten (GPD). ,,Ik heb in deze periode veel geleerd van de toenmalige eindredacteur. Hij gaf mij veel feedback waar ik nu nog steeds veel aan heb. Met name het creatief schrijven is een van de elementen waar ik bij de GPD mij snel in verbeterde’’, zegt Huijsmans trots.
Het keurmerk van Huijsmans is het schrijven over kunst en literatuur. Alleen de GPD had al wat gevorderde kunstredacteuren achter het bureau zitten. ,,Het was moeilijk voor mij om als beginnend journalist tegen deze brok aan ervaring op te boksen en ik besloot mij te specialiseren in andere onderwerpen zoals Economie waar veel meer redacteuren nodig zijn.” Inmiddels heeft Huijsmans al voor het Financieel Dagblad, de Volkskrant en het Algemeen Dagblad geschreven.
Ook de Duitse krantenlezers hebben het schrijftalent van Huijsmans kort mogen ervaren. ,,Via een uitwisselingsproject tussen Nederlandse en Duitse journalisten verbleef ik voor 2,5 maand in Berlijn om daar te schrijven voor de Berliner Zeitung. Een schitterende ervaring. De Duitse journalistiek verschilt behoorlijk met de Nederlandse. Ze trekken meer ruimte uit voor grotere stukken, maar je moet je wel aan de lengte houden. Je hebt bij onze oosterburen meer de vrijheid om een groter artikel te schrijven. Berlijn zelf is voor kunstliefhebbers als ik een paradijs en ik wil in de toekomst misschien wel wonen in deze stad.´´
In haar loopbaan maakte Huijsmans ook veel korte nieuwsberichten, maar het samenvatten van persberichten begon te vervelen. Ze wilde zich verdiepen in kwesties, meer op pad gaan en grotere artikelen schrijven. Dit werd gelijk een grote kracht van Huijsmans. ,,Ik vind het heerlijk om de tijd te nemen en een onderwerp helemaal uit te pluizen voordat het uiteindelijk zo creatief mogelijk op papier belandt en wordt gepubliceerd.’’ Ook ziet ze het af en toe als een nadeel. ,,Ik heb meer de tijd nodig voor een artikel. Dat is de reden waarom ik het schrijven van een boek ambieer. Hier ben ik maanden mee bezig en kan ik er lekker de tijd voor nemen. Alleen het tussentijds journalistiek werk gaat vanwege de deadlines natuurlijk wel voor.”
Een van haar grote inspiratiebronnen is journalist Frenk van der Linden. Terwijl ze het over deze journalist heeft begint ze nog enthousiaster te vertellen. ,,Hoe hij een verhaal uit een persoon weet te halen kan niemand. Zo kreeg hij bijvoorbeeld dirigent Jaap van Zweden zover om te praten over zijn autistische zoon. Dat is echt zijn handelsmerk. Doordat hij vooraf contact opnam met familieleden van de componist hoorde hij persoonlijke details van Van Zweden die niet algemeen bekend waren. Hierdoor ontstond een bijzonder gesprek.’’
Huijsmans komt nog meer los en begint over haar eigen interviews te vertellen. ,,Zelf speel ik ook graag op het gevoel in. Onlangs had ik een interview met de blinde cabaretier Vincent Bijlo. Een markant persoon. Het gaat niet alleen om wat hij te zeggen heeft maar ik wil ook een sfeerbeeld geven van zijn houding tijdens het gesprek. Ik schrijf op of er stiltes vallen in het gesprek en hoe Bijlo reageert op mijn vragen. Eigenlijk een portret van iemands karakter.’’ Deze manier van een verhaal overbrengen op de lezer, het triggeren, is volgens Huijsmans bij een sfeerverhaal net zo belangrijk.
Naast haar journalistiek werk schrijft Huijsmans boeken. Het boek waar de schrijfster momenteel de meeste lof mee oogst, maar wat door anderen is geschreven, is de Lesbo Encyclopedie. Huijsmans was een van de samenstellers van dit naslagwerk voor lesbische vrouwen. Uit een onderzoek van Stichting Ondersteboven onder 2000 Nederlandse dames bleek dat lesbische vrouwen meer dan heteroseksuele vrouwen te kampen hadden met angst en depressie. Dit was voor Huijsmans – glunderend wanneer dit onderwerp aan bod komt – niet de voornaamste reden om aan dit boek te werken. ,,Voor mij was met name het ontbreken van informatie over lesbische vrouwen in de homo-encyclopedie het de belangrijkste aanleiding om een Lesbo Encyclopedie te maken. Ze verdienden een eigen boek.”
Het samenstellen van dit educatieve boek leverde Huijsmans financieel niks op. Het koste haar echter wel veel tijd en energie. ,,Als ik dat allemaal van tevoren wist had ik het niet gedaan’’, grapt ze. ,,Vooral het netwerken en het zoeken naar geschikte schrijvers vergde een hoop tijd. Bij elk onderwerp hebben we deskundigen gezocht. Het resultaat is fantastisch..”, aldus Huijsmans trots kijkend naar de encyclopedie die in de boekenkast van de kantoorkantine staat.
De Lesbo-encyclopedie en haar journalistiek avontuur in Berlijn zijn de twee grootste uitdagingen voor Huijsmans in haar carrière geweest. Maar ze is nog lang niet klaar. ,,De volgende stap is Amerika. Het lijkt me schitterend om daar je ding te mogen doen voor de vele kranten als The New York Times of the Chicago Tribune.”
